Đây là câu hỏi được rất nhiều người đặt ra cho các y bác sĩ khi mắc bệnh do giun đũa chó mèo. Lý do câu hỏi này thường được đặt ra là vì các dấu hiệu, triệu chứng ở người bệnh tiến triển kéo dài sau các đợt điều trị, đặc biệt triệu chứng sẩn ngứa, mày đay. Dưới đây là 1 số thông tin giúp giải đáp câu hỏi trên.
Minh họa các vị trí ký sinh và gây tổn thương do ấu trùng giun đũa chó mèo
Bệnh do giun đũa chó mèo do 2 loài giun tròn có tên là Toxocara canis (ký sinh ở chó) và Toxocara cati (ký sinh ở mèo) gây ra. Người bị nhiễm bệnh do ăn phải trứng hoặc ấu trùng giun của 2 loài giun này bị nhiễm trong thực phẩm. Thói quen uống nước chưa đun sôi, ăn rau sống hoặc ăn thịt của một số loài động vật chưa nấu chín là nguyên nhân mắc bệnh. Đa phần các trường hợp nhiễm giun đũa chó mèo không có biểu hiện lâm sàng. Ở những trường hợp có biểu hiện, đa phân là xuất hiện sẩn ngứa, mày đay trên da. Một số ít trường hợp, ấu trùng giun đũa chó mèo gây tổn thương và biểu hiện dấu hiệu, triệu chứng ở gan, lách, phổi, thận hay não…
Thời gian khỏi bệnh do giun đũa chó mèo (Toxocara) phụ thuộc vào nhiều yếu tố, bao gồm mức độ nhiễm ấu trùng, cơ quan bị ấu trùng ký sinh, thể bệnh và thời điểm được phát hiện. Với những trường hợp nhiễm ấu trùng với số lượng ít, các triệu chứng có thể được cải thiện rõ rệt sau vài tuần điều trị và theo dõi. Ngược lại, nếu nhiễm ấu trùng với số lượng nhiều hoặc ảnh hưởng đến các cơ quan quan trọng như mắt hay hệ thần kinh, thời gian khỏi bệnh có thể lâu hơn.
Sau khi được điều trị đặc hiệu bằng thuốc diệt ấu trùng giun, triệu chứng sẽ giảm dần ở đa số các trường hợp trong vòng vài tuần đến vài tháng. Tuy nhiên, các triệu chứng thực sự sẽ hết thường phải sau 6 tháng tới 1 năm nếu không tái nhiễm. Thời gian hết triệu chứng được cho là liên quan với số lượng ấu trùng nhiễm – nhiễm càng ít ấu trùng cơ thể đào thải càng nhanh, triệu chứng càng hết sớm.
Người mắc bệnh giun đũa chó mèo cần lưu ý rằng, các xét nghiệm huyết thanh học (kháng thể IgG chống Toxocara) có thể vẫn dương tính trong một thời gian dài, ngay cả khi các triệu chứng đã hết. Do đó, việc đánh giá “khỏi bệnh” chủ yếu dựa trên cải thiện triệu chứng và đáp ứng điều trị, không dựa vào kết quả xét nghiệm kháng thể.
Việc phát hiện sớm và tuân thủ điều trị đầy đủ đóng vai trò quan trọng trong rút ngắn thời gian hồi phục,đồng thời hạn chế biến chứng lâu dài. Bên cạnh đó, các biện pháp phòng bệnh như tẩy giun định kỳ cho chó mèo, giữ vệ sinh tay, ăn chín uống sôi và tránh tiếp xúc với đất cát ô nhiễm là yếu tố then chốt giúp ngăn ngừa tái nhiễm.
PGS.TS. Đỗ Ngọc Ánh, Bộ môn Ký sinh trùng và côn trùng, Học viện Quân y; Chuyên gia Hệ thống Y tế Medlatec
